Depressie, "a state of mind" of meer?

Een dikke 3 jaar geleden ben ik eens in een depressie geschoten. Opeens was alles te veel, ik hoefde niet meer en ik wilde niet meer. Ik realiseerde mij dat toen ik langs een vrachtwagen reed, zo’n convoi exceptionnel met betonpalen, en dacht ik hoef maar alleen de auto ertussen te zetten en het is gedaan. Gelukkig besefte ik nog dat ik dat de vrachtwagenchauffeur niet aan kon doen. Dat is waarschijnlijk ook een man met vrouw en kinderen zoals mijn broer.

Ik ben toen in een traject terecht gekomen waarbij lange wachttijden heel normaal zijn. Je moet echt zo’n stomme actie als hierboven of naakt door de koopgoot gaan wil je instant hulp. En dan is het zover, je krijgt een persoon toegewezen die jou gaat helpen. En tja, ik heb nogal wat gezien in het verleden, waar begin je? De dame die mij hielp luisterde goed en stelde soms vragen waar ik op dat moment even geen antwoord op had maar later over nadacht. Dat gedoe met medicatie was iets waar ik je kan adviseren: kun je zonder? Doe het zonder. Het is troep en geen exacte wetenschap. Ik heb jaren getraind op op een gewicht van 74Kg te komen. Ik kreeg een pilletje, maar dat had niet het gewenste effect. Ik voelde mij nog steeds kut na 3 weken slikken maar was wel wat spiermassa kwijtgeraakt. Na 8 weken was het resultaat dat ik tegen de 63Kg zat en dit gaf mij een nog rotter gevoel. Jaren trainen zag ik verdampen voor de spiegel. Toen dit besproken was met de behandelaar werd er iets gezegd wat mij heel erg dwars zat. Oh misschien dat dit middeltje betere resultaten gaat leveren. Maar dan moet je ook van de andere af. Onderweg naar huis zat dat woordje misschien mij heel erg dwars. Ik hou niet zo van misschien. Ben meer van 1+1 is 2 en niet 2,1 of 1,9. Maar goed ik trouw die pillen gehaald. De andere niet meer slikken en met deze beginnen.

Op een zaterdag middag stond ik weer eens te twijfelen bij de ingang van de winkel. Opeens hoor ik vanaf de zijkant, "gaat het wel goed met je?" en ik werd aangesproken door een voor mij onbekend persoon. Ja hoor het gaat goed meneer. Ik twijfelde of ik wel of niet cola zou gaan halen, maar ongezond enzo. Hij keek mij aan en zei, nee jij had een heel andere blik op je gezicht. Je bent er zelf misschien niet van bewust. Loop even mee, dan gaan wij daar koffie drinken. En aangezien er al maanden geen activiteit meer in mijn agenda gaande was kon ik, zonder die te controleren, met de man meegaan. Ik was eigenlijk ook wel benieuwd naar wat hij mij te zeggen had. Wij bestelden beide een kopje koffie en gingen zitten aan een tafeltje. Voor ik mijn mond kon openen nam hij het voortouw. Je zit in de knoop he? En je komt er niet meer uit? Klopt dat? Ik keek hem aan en dacht, huh hoe zie jij dat? Ik antwoorde ja klopt, ze zeggen dat ik depressief ben. Heb jij daar altijd last van gehad of is dit recent gekomen?

Ik vertelde ik wat er was gebeurd en waar ik mij bevond in het traject. Oké, je hebt dus een hoop meegemaakt in het verleden, hebben wij allemaal trouwens, de een erger of leuker dan de andere. Thats life. Maar opeens was het jou te veel en dacht je weet je wat ik stap eruit. Toch deed jij dat niet. Die chauffeur is niet de reden dat jij hier tegenover mij zit. Dat ben jij zelf geweest. Depressie is een state of mind. Een state waar je in vast kan blijven zitten zolang jij dat nodig hebt of wilt. Dit klinkt heel raar, maar zo is het. En omdat er dokters het jouw bevestigd hebben dat jij depressief bent, ga je die rol ook spelen. Niet bewust maar onbewust. Denk eens aan de mannen met witte jassen op de reclames. Als dat niet zou werken was dat er allang niet meer.

Ik dronk een slokje van mijn koffie en keek hem aan. In mijn hoofd vroeg ik mij af wat hij gestudeerd heeft en wat voor werk hij doet. Hij ziet er netjes uit alsof hij bij een duur kantoor werkt. Schoenen ook netjes. Geschoren en verzorgd. Ik besloot het maar te vragen. En hoe ben jij op deze wijsheid gekomen? Hij vertelde het mij, terwijl hij ondertussen zijn polsen liet zien, dat hij in het verleden ook last had van heftige depressie. Met opgetrokken wenkbrauwen keek ik naar de littekens op zijn pols. Geplakt en gehecht op enkele plekken, flinke diep snedes en rauwe lidtekens. Zijn vingers doen het dan ook niet meer helemaal meer omdat er pezen geraakt waren. Oké jij kent dus ook de donkere gangen die onze hersenen kunnen laten ervaren, zei ik. Hoe kom ik en blijf ik er weer uit vroeg ik meteen erna.

Hij lachte en zei toen, daar kom ik zo op. Gebruik je medicatie? Ik antwoorde. Doen ze wat ze moeten doen of denk jij dat jij zonder kan? Je hebt je hele leven al met die scherpe randen geleefd en nu laat de medische wereld je in een wazige toestand. Als je zonder kan doe het zonder,  Luister eens hier na, jij voelde je klote en zag het helemaal niet zitten. De rugzak die jij draagt is te zwaar geworden. Dit is gekomen doordat er een gedachtenpatroon dat niet goed afgemaakt wordt. Niet helemaal verwerkt en van dat los laten. Dat is waar je aan moet werken. Dan lost de rest vanzelf op. Dan zal je rugzak uiteindelijk een heuptasje worden en kan je vrolijk door het leven.

Tja makkelijk gezegd natuurlijk dan gedaan en ik werk eraan en voortaan kom ik sneller uit dat donkere dal waar ik dan zo nu en dan opeens in glijd en dat is al een overwinning. En verder ben ik druk bezig met het afleren van fout aangeleerd gedrag en gedachten goed wat zich over de jaren heeft gevormd.

Stap voor stap vooruit, en wetende als hardloper, dan kom je er wel.